Kiến thức về lụa

Thông tin hữu ích về lụa Việt

Lãnh Mỹ A – Tơ Lụa Tân Châu Xứng Danh “Nữ Hoàng Lụa Đông Dương”

446

Lụa Lãnh Mỹ A “danh nổi như cồn” có từ bao đời nay là loại lụa được sản xuất ở thị xã Tân Châu, nằm ở phía Tây Bắc  tỉnh An Giang. Cũng giống như bao làng nghề truyền thống khác, nghề dệt lụa Tân Châu là nghề cha truyền con nối, lưu giữ từ thế hệ này qua thế hệ khác.  Những tấm lụa Tân Châu óng ả, mượt mà được tạo ra hết sức cực khổ và kì công, người nuôi tằm phải tỉ mỉ, cẩn trọng trong từng khâu trồng dâu, nuôi tằm, ươm tơ, và dệt lụa mới có thể bảo vệ, giữ gìn và biến Tân Châu thành “xứ sở tơ tằm” như hiện nay. 

Lụa Tân Châu Được Tạo Ra Như Thế Nào?

Nghề dệt lụa ở Tân Châu chắc chắn có sự ảnh hưởng ít nhiều đến từ nghề dệt thổ cẩm Châu Giang của người dân tộc Chăm tại phum Xoài, Châu Phong (Tân Châu) nguồn tích lâu đời. Nhưng vì dệt thổ cẩm Châu Giang chỉ dệt áo quần, khăn, túi cho cộng đồng Chăm và cung cấp cho thị trường những mặt hàng lưu niệm, thủ công mỹ nghệ nên quy mô và thị trường không rộng, không nhiều như lụa ở làng lụa Tân Châu.

Hình ảnh: Thổ cẩm dệt Châu Giang

Nuôi Tằm

Khác với các vùng miền khác chỉ cần hái lá dâu đem cho lên nong cho tằm ăn, ở Tân Châu người ta cắt dâu thành từng bó mang về, dùng dao cực bén to bản xắt lá dâu nhỏ ra để cho tằm ăn. 

Chăm sóc tằm thì phải túc trực cả ngày lẫn đêm bên nong, nia tằm và ngồi canh tay liên tục cắt lá dâu. Nhất là giai đoạn đưa tằm lên bủa giăng tơ. Tằm ăn dâu rào rào cả đêm ngày, do đó khoảng một, hai canh lại phải thêm lá dâu vào nong nia để tằm chín và nhả tơ đúng độ.

Tằm len né, nhả tơ là công đoạn đầy hứng khởi và trông đợi nhất của người nuôi tằm khi đã chín mọng. Lúc đưa tằm lên bủa giăng tơ, nhìn khắp làng, đâu đâu cũng óng ánh tơ vàng, đẹp lung linh dưới nắng.

Hình ảnh: Tơ Tân Châu

Ươm Tơ 

Sau khi tằm nhả tơ là công đoạn ươm tơ, cả làng như vào vụ nấu bánh chưng ngày tết. Nhà nào cũng vài lò than cháy hừng hực nấu cho nước sôi lên ùng ục, rồi cho kén tằm vào nồi, kéo tơ một tay cầm đũa cái khuấy động liên hồi, một tay quay đều bánh xe cuộn tơ cho đến khi nào trong nồi chỉ còn lại xác tằm mới thôi. 

Hình ảnh: Ươm tơ

Nhuộm Lụa – Nét Độc Đáo Nhất Của Lụa Tân Châu

Bí kíp của lụa Tân Châu là được nhuộm bằng trái mặc nưa, loại cây độc nhất vô nhị này chỉ có lác đác ở vùng An Giang, còn lại chủ yếu là Campuchia để cho ra đời những tấm lụa óng ả, đen tuyền làm nên lãnh Mỹ A – Nữ hoàng lụa Đông Dương. 

Hình ảnh: Đen tuyền, óng ả  lụa Lãnh Mỹ A – Nữ Hoàng lụa Đông Dương

Nhuộm lụa là công đoạn quan trọng và kỳ công nhất để tạo nên nét đặc trưng riêng biệt cho lụa Tân Châu. Người thợ nhuộm phải nhúng hàng trăm lần để từng sợi tơ thấm đều, thấm sâu dung dịch mặc nưa sau đó phơi 4 nắng. 

Anh Nguyễn Văn Châu, một thợ nhuộm, cho biết, cả quá trình vừa nhúng vừa phơi nắng kéo dài khoảng 40-45 ngày. Lãnh phơi khô xong, thợ quấn lại thành cuộn tròn rồi mang đi nện. Ngày trước người thợ dùng búa gỗ nện từng cuộn lụa quấn tròn nên rất vất vả. Nay đã có máy móc vận hành thay thế sức người, nhưng âm thanh nện lụa vang vang từng đêm khuya của xứ lụa tạo thành một thứ ngôn ngữ đặc trưng. 

Làm ra một tấm lụa Tân Châu mất nhiều thời gian và công sức do vậy giá cả của một thước lụa khá đắt, trong khi vào những năm 60-70, thị trường vải ngày càng phong phú, đa dạng, giá lại rẻ nên lụa Tân Châu không đủ sức cạnh tranh, đời sống người lao động gặp khó khăn, nghề dệt truyền thống mai một dần.

Tân Châu Ngày Nay

Với nỗ lực phục dựng lại các giá trị truyền thống của những tâm hồn yêu lụa trong những năm gần đây, xu thế thời trang được hướng đến nhiều hơn những sản phẩm có chất lượng cao mang dấu ấn quê hương, truyền thống dân tộc nên lụa Tân Châu đã bước đầu được khôi phục và tìm được chỗ đứng xứng đáng cho mình, con tằm lại tiếp tục nhả tơ, ruộng dâu, vườn mặc nưa sống lại.

Bên cạnh màu đen truyền thống đặc trưng của lụa Tân Châu những người sản xuất lụa Tân Châu còn tìm kiếm những kỹ thuật nhuộm nhiều màu khác nhau, đáp ứng nhu cầu ngày một đa dạng của khách hàng. Những bộ trang phục được may bằng lụa trông mềm mại, láng trơn toát lên vẻ thanh tao, quý phái cho người mặc. 

Hình ảnh: Trang phục từ lụa Tân Châu  thanh tao, quý phái – BST Ngọc Viễn Đông của  Patrick Phạm

Xem thêm: Váy Áo Lãnh Mỹ A  Trong Tỏa Sáng Tại Đô Thời Trang Thế Giới 

Lụa Tân Châu là một sản phẩm thuần Việt, đậm đà tính dân tộc và là niềm tự hào của người Việt. Những sản phẩm bền và đẹp như hiện nay là kết quả của cả một quá trình người làng nghề không ngừng học hỏi, đổi mới công nghệ và luôn tìm ý tưởng sáng tạo nên những mẫu mã mới, đáp ứng nhu cầu của khách hàng.

Nghề dệt truyền thống Tân Châu đang sống lại, đó là hạnh phúc lớn đối với những người dân An Giang

Thế mới thấy để tạo ra một tấm lụa Lãnh Mỹ A là cả một công trình phức tạp, những người làm ra lụa, giữ gìn và phát triển nghề là những con người vĩ đại nhất. Phải thực sự có tình yêu rất lớn với lụa thì mới có thể bỏ ra nhiều công lao, sức lực như vậy.

Linh Thanh

Xem thêm: Các Làng Nghề Dệt Lụa Tơ Tằm Truyền Thống Ở Việt Nam

Nhận xét

  1. Bằng Vũ

    Lụa Mỹ A Tân Châu thật tuyệt vời ,thật kiêu sa lộng lẫy,tôi yêu lãnh Mỹ A,tôi yêu Phụ Nữ mặc lãnh Mỹ A

  2. Bằng Vũ

    Lụa Mỹ A Tân Châu thật tuyệt vời ,thật kiêu sa lộng lẫy,tôi yêu lãnh Mỹ A,tôi yêu Phụ Nữ mặc lãnh Mỹ A

Bình luận của bạn

*

*