Tin tức ngành lụa

Câu chuyện lụa Việt

Hồn Lụa Trong Từng Thiết Kế Của Thương Hiệu Thời Trang Sinh Thái Kilomet109

318

Với sứ mệnh bảo tồn di sản dệt may phong phú của Việt Nam. Các thiết kế thời trang sinh thái của kilomet109 luôn hướng tới sự thân thiện với môi trường,sử dụng sợi tự nhiên, sợi hữu cơ và kỹ thuật nhuộm màu truyền thống để tạo nên những thiết kế độc đáo, lạ mắt. Công phu nhưng tối giản là hai cụm từ dễ hiểu để nói về các thiết kế của Vũ Thảo, nhà sáng lập nhãn hiệu thời trang Kilomet109. Theo quan niệm của chị, thiết kế phải thực tế và có tính ứng dụng, đồng thời có tính thẩm mỹ cao. Phục trang phải phản ánh được chúng ta là ai và chúng ta làm công việc gì.

Những Mẫu Thời Trang Biết “Kể Chuyện”

Nghệ sĩ Ngô Hồng Quang (đàn tính, đàn môi, hát) và Trung Bảo (Beatbox) vừa qua đã có buổi trình diễn âm nhạc với trang phục là những mẫu thiết kế của Kilomet109: tấm áo tơ sống và áo dài lụa mài họa tiết. Cả hai đều là những chất liệu thử nghiệm mới và được nhuộm chàm, do các nghệ nhân Nùng An, Cao Bằng thực hiện.

Người Nùng An dệt vải bông lóng vuông thủ công bằng khung cửi truyền thống. Có hai nghệ nhân Nùng An trong nhóm của Kilomet109 dệt thành thục kỹ thuật này. Nó khác hẳn với vải dệt trơn mà họ vẫn thường làm sau bao thế kỷ. Vải mới này mềm hơn, xốp hơn và có độ mịn bề mặt hơn. Dệt vải xong, họ nhuộm bằng nước của cây chàm mèo. Mỗi người phụ nữ trong bản đều có thùng thuốc nhuộm riêng ở phía sau hoặc phía trước nhà. Nó là một biểu tượng của nữ quyền, phụ nữ là người chịu trách nhiệm cho việc ăn mặc của cả gia đình.

Nghệ nhân người Mông (tỉnh Lào Cai) chế tác vải lanh. Ảnh: Julie Vola

Chị Vũ Thảo cũng kể về những thao tác sơ chế sợi lanh thô, một công việc của người già hơn là của những cô gái trẻ. Các phụ nữ lớn tuổi người Mông thường tranh thủ tước và nối sợi lanh bất kỳ lúc nào. Họ miệt mài trên đường đi ra đồng, khi bán hàng ở chợ, cả những lúc mọi thứ đã yên giấc. Vào vụ lanh, họ dường như không ngơi nghỉ. Dệt vải lanh là một công việc tập thể. Mỗi người thợ dệt đảm đương một vị trí trong quy trình, người lăn đá để làm mềm sợi lanh trước khi mắc lên khung cửi, người cần mẫn se lanh, dệt vải…

Kế đến là sự hợp tác với nhóm người Mông ở Hòa Bình, chị Thảo cho biết có thêm những cô gái trẻ đang độ tuổi hai mươi tham gia làm chất liệu. Màu đỏ tổng hợp của cánh kiến và củ nâu. Nhuộm và in phối hợp. Mãi mới thành hình hài. Vải vỏ cây nhuộm với nhựa cánh kiến, da tái chế và nhung tơ tằm nhuộm với chàm. Người xem ngỡ ngàng bởi những chất liệu khác nhau tương tác với thuốc nhuộm tự nhiên khác nhau…

Đó là những lát cắt làm nên bộ sưu tập mới nhất Miên của Kilomet109. Họ đã hợp tác với ba nhóm dân tộc thiểu số ở vùng núi phía Bắc, một cộng đồng nghệ nhân chế tác lụa ở Tây Nguyên và một gia đình nghệ nhân nhuộm mặc nưa ở đồng bằng sông Cửu Long, miền Nam. Thời gian để hoàn thành bộ sưu tập này thực sự lâu hơn rất nhiều so với kế hoạch ban đầu. Mỗi cộng đồng làng nghề tạo ra những tác phẩm thủ công đẹp và đa dạng, vì thế nó là một thách thức thực sự để thiết kế một bộ sưu tập vừa sáng tạo vừa gắn kết.

Mỗi sản phẩm của Kilomet109 đều có rất nhiều chuyện kể như thế. Bởi theo Vũ Thảo, bằng việc kể lại những quá trình làm chất liệu, thiết kế như là gặt lanh, gieo chàm, ủ chàm, lượm củ nâu trong rừng già hay như cán vải lanh, vẽ sáp ong hay đơn giản hơn là kể chuyện chân dung các nghệ nhân, chị đã làm một công nhiều việc. Vừa kết nối người tiêu dùng với sản phẩm thiết kế, với người chế tác thiết kế, nơi chế tác, các thành phần trong quá trình chế tác, vừa gián tiếp tôn vinh được nét đẹp của các nghề thủ công, sự đa dạng của các nghề thủ công ở Việt Nam.

Hình ảnh: Những mẫu thiết kế của Kilomet109

Về ý nghĩa thương hiệu, chị Vũ Thảo, nhà tạo mẫu thời trang – nhà sáng lập Kilomet109, chia sẻ: “Trong may mặc, đây là đơn vị đo lường. Với khách hàng, đó là sự dịch chuyển. Riêng với tôi, đó là khoảng cách tính bằng ki lô mét giữa Hà Nội – nơi sinh sống, và Thái Bình – quê hương”.

Thương hiệu Kilomet109 đang cho ra mắt hai dòng sản phẩm nam và nữ. Có cả đồ mặc đi làm, dạo phố và trang phục dạ tiệc. Kiểu cách pha trộn văn hóa Đông – Tây. Có những thiết kế được làm thủ công từ đầu đến cuối, từ khâu dệt, nhuộm tự nhiên, đến thêu thùa, trang trí và hoàn thiện. “Tôi rất chú trọng tiểu tiết và tính năng. Có những mẫu quần áo mặc được nhiều kiểu khác nhau ở nhiều hoàn cảnh khác nhau. Và tất cả đều có độ bền cao”, chị Thảo tự tin nói.

Kilomet109 mở một cửa hàng tại Hà Nội cùng các hợp đồng ký gửi với các cửa hàng ở Berlin (Đức) và Bồ Đào Nha. Tiếp theo, chị dự định hợp tác với các nhóm dân tộc thiểu số ở miền Nam và miền Trung, đưa kỹ thuật của họ đến với khách hàng. Chị Roberta Paolucci, một khách hàng của Kilomet109, thích thú nhận xét: “Mô hình này chính là vẻ đẹp đáp ứng sự bền vững”.

Triết Lý Thời Trang Sinh Thái – Bền Vững

Ngay từ lúc bước chân vào ngành thời trang, năm 2006, Vũ Thảo đã sử dụng nhiều chất liệu truyền thống. Năm 2009, khi làm việc với đối tác người Anh, chị bắt đầu tiếp cận với những khái niệm thời trang sinh thái, thời trang lương tâm, thời trang bền vững vốn bắt đầu được nhắc đến, đặc biệt là ở các kinh đô thời trang như London, New York, Paris… Chị tìm thấy sự liên kết giữa các kỹ thuật truyền thống ở Việt Nam và các xu hướng của thời trang bền vững trên thế giới.

Hình ảnh: Những mẫu thiết kế thời trang của Kilomet109

Xem thêm: Sống Xanh Sành Điệu Với Eco Fashion – Thời Trang Sinh Thái

Một lần, tại một lễ hội ở Hà Nội, Thảo gặp một nhóm phụ nữ người Nùng An từ Cao Bằng xuống trình diễn nghề dệt vải, nhuộm chàm. Chị bắt đầu tìm hiểu và thử nghiệm kỹ thuật này. Chị lặn lội lên Cao Bằng gặp nhóm phụ nữ Nùng An tâm tình, trao đổi, hướng dẫn, đặt hàng… Khoảng một tháng sau, những xấp vải được gửi xuống. Tất cả màu sắc đều sai và còn nhiều vấn đề khác. Buồn bã, nhưng rồi chị nhận ra rằng mình đã không hiểu những người phụ nữ này. Chị không hiểu văn hóa của họ. Vì vậy, chị đã quay lại để dành thời gian ở nhà họ, cùng làm việc, cùng tâm tình và tìm hiểu từng người. Đó là việc tạo ra một mối ràng buộc, chị hiểu họ là những nghệ nhân và họ hiểu chị là một nhà thiết kế đương đại. Chị đã học cách dệt, cách kéo sợi, cách trồng cây chàm, tưới nước, bón phân… “Tôi mất bốn năm để có thể ra mắt bộ sưu tập đầu tiên được làm bằng 100% nguyên liệu tự nhiên. Có 12 người phụ nữ làm việc với tôi và chúng tôi đối đãi với nhau như người thân trong gia đình”, chị Thảo kể. Nhóm Nùng An khiến chị tự hào nhất và gắn bó suốt 10 năm qua. Họ có kỹ năng xuất sắc, tâm huyết với nghề, tin tưởng vào những thứ chị vạch ra để cùng nhau làm thời trang bền vững.

Nói về khó khăn trong quá trình làm việc với các nghệ nhân, chị Thảo đúc kết: “Ngôn ngữ giao tiếp bất đồng là phần nhỏ, nhưng ngôn ngữ sáng tạo, ngôn ngữ chế tác là cả một quá trình vật lộn và dần dần cải thiện. Vì tôi xuất thân từ dân thiết kế trong khi các nghệ nhân lại rất mạnh về kỹ năng chế tác. Họ làm việc dựa vào những kiến thức được tích lũy trong một thời gian dài còn tôi hay làm việc dựa trên ý tưởng nhất thời. Để tìm ra một tiếng nói chung cả hai bên đã phải có những thỏa hiệp nhất định. Có nghĩa là tôi phải cố gắng nhìn nhận công việc ở góc độ nghệ nhân và ngược lại các nghệ nhân cũng dần dần quen với ngôn ngữ thiết kế”.

Kết quả của mối quan hệ này thực sự độc đáo. Trang phục của Kilomet109 là thành quả của cả một quá trình làm thủ công từ đầu đến cuối và có ý nghĩa sâu sắc vì hàm chứa những câu chuyện văn hóa. Khi bắt tay vào một bộ sưu tập, chị xem xét thiết kế hỗ trợ được gì cho cộng đồng nghệ nhân địa phương. Càng tích hợp được nhiều tri thức bản địa trong một sản phẩm càng tốt.

Làm thời trang bền vững là triết lý mà Vũ Thảo theo đuổi. Chị chia sẻ: “Thời trang sinh thái ứng dụng trong Kilomet109 là giảm thiểu tác động đến môi trường, xã hội, người làm được trả lương thỏa đáng. Các nghệ nhân ngoài việc kiếm sống còn giữ được nghề truyền thống, giữ được bản sắc văn hóa. Sinh thái còn thể hiện ở chất liệu, đó là chúng tôi trồng bông, lanh, dệt vải, nhuộm chàm. Toàn bộ hoạt động này đều gắn bó mật thiết với tự nhiên, kích thích sự gia tăng thảm thực vật, tạo công ăn việc làm tại địa phương, kích cầu tiêu dùng…”. 

Hình ảnh: Vũ Thảo – Nhà tạo mẫu thời trang

Bài: Đỗ Quang Tuấn Hoàng

Bình luận của bạn

*

*

0868.64.44.66

[email protected]

31A Đường số 17, KP.3, P. Hiệp Bình Phước, Q. Thủ Đức, Tp. Hồ Chí Minh

© 2009–2018 All rights reserved by toluavietnam